Կոկա-Կոլայի և Մենթոսի ժայթքում

Փորձի մասին

Այս հայտնի փորձի ընթացքում Մենթոսի կոնֆետները գազավորված ըմպելիքի մեջ գցելուց հետո շշից արագորեն դուրս է ժայթքում մեծ քանակությամբ փրփուր։

Փորձ

1. Կոկա-Կոլայի շիշը ուղղահայաց տեղադրեք բացօթյա, հարթ և կայուն մակերեսի վրա։
2. Բացեք շիշը՝ այն հնարավորինս քիչ շարժելով։
3. Նախապես պատրաստեք մի քանի Մենթոս, որպեսզի կարողանաք դրանք արագ գցել շշի մեջ։
4. Մենթոսները միանգամից գցեք շշի մեջ։
5. Անմիջապես հեռացեք շշից։
6. Դիտարկեք առաջացող ժայթքումը։

Ինչպե՞ս է սա աշխատում

Կոկա-Կոլան գազավորված ըմպելիք է, որի մեջ ճնշման տակ լուծված է մեծ քանակությամբ ածխաթթու գազ (CO₂)։ Շիշը բացելիս ճնշումը նվազում է, և գազը կարող է աստիճանաբար դուրս գալ հեղուկից։

Մենթոսի մակերեսը, չնայած արտաքինից հարթ է թվում, ունի բազմաթիվ մանր անհարթություններ։ Դրանք դառնում են պղպջակների առաջացման կենտրոններ (nucleation sites)։

Երբ միաժամանակ մի քանի Մենթոս են ընկնում ըմպելիքի մեջ, դրանց մակերեսների վրա շատ արագ առաջանում են CO₂-ի բազմաթիվ պղպջակներ։ Պղպջակները բարձրանում և ընդարձակվում են՝ իրենց հետ վեր բարձրացնելով հեղուկը։ Արդյունքում շշի նեղ բերանից հեղուկն ու գազը մեծ արագությամբ դուրս են մղվում՝ ստեղծելով ժայթքում։

Ի՞նչ կարելի է փորձարկել

Կարելի է համեմատել տարբեր գազավորված ըմպելիքներ կամ փոխել օգտագործվող Մենթոսների քանակը և դիտարկել, թե ինչպես է փոխվում ժայթքումի ուժն ու բարձրությունը։