Սևացած փուչիկ

Փորձի մասին

Այս փորձը համեմատում է սովորական օդով լցված փուչիկը ջուր պարունակող փուչիկի հետ։ Մոմի բոցին մոտեցնելիս առաջինը հեշտությամբ կարող է պայթել, մինչդեռ ջրով փուչիկը որոշ ժամանակ կարող է դիմանալ ջերմությանը։

Փորձ

1. Պատրաստեք երկու փուչիկ՝ մեկը լցնելով միայն օդով, իսկ մյուսի մեջ ավելացնելով ջուր և այնուհետև օդ։
2. Մեծահասակի օգնությամբ վառեք մոմը։
3. Սովորական փուչիկը զգուշորեն մոտեցրեք բոցին և դիտարկեք արդյունքը։
4. Այնուհետև ջրով փուչիկի՝ ջրի հետ անմիջապես շփվող ստորին հատվածը մոտեցրեք բոցին։
5. Դիտարկեք, թե ինչպես է այդ հատվածը աստիճանաբար սևանում՝ առանց անմիջապես պայթելու։

Ինչպե՞ս է սա աշխատում

Սովորական փուչիկի ռետինը մոմի բոցից արագ տաքանում է։ Բարձր ջերմաստիճանի պատճառով ռետինը թուլանում է և այլևս չի կարող դիմանալ ներսի օդի ճնշմանը, ինչի հետևանքով փուչիկը պայթում է։

Ջրով փուչիկի դեպքում ջուրը ռետինից շարունակաբար կլանում և տարածում է ջերմությունը։ Ջուրն ունի բարձր տեսակարար ջերմունակություն, ուստի այն կարող է զգալի քանակությամբ ջերմություն կլանել՝ համեմատաբար դանդաղ տաքանալով։ Այդ պատճառով ռետինի ջերմաստիճանը որոշ ժամանակ մնում է ավելի ցածր։

Ջերմության կլանումը

որտեղ $Q$-ն կլանված ջերմությունն է, $m$-ը՝ զանգվածը, $c$-ն՝ տեսակարար ջերմունակությունը, իսկ $\Delta T$-ն՝ ջերմաստիճանի փոփոխությունը։

Իսկ ինչո՞ւ է փուչիկը սևանում

Մոմի այրման ժամանակ, հատկապես ոչ լրիվ այրման պայմաններում, կարող են առաջանալ ածխածնային մանր մասնիկներ՝ մուր։ Դրանք նստում են փուչիկի մակերեսին և ստեղծում սև հետքը։